Ταξιδιωτικά

You Are Here:

Εισαγωγικό σημείωμα

Το Παρίσι, διάφορες πόλεις της Ιταλίας, η Νέα Υόρκη και άλλες αμερικανικές πόλεις, είναι οι προορισμοί του Τίμου Μωραϊτίνη που περιγράφονται στις ιδιότυπες ταξιδιωτικές του ανταποκρίσεις- εντυπώσεις.
Τα Ταξιδιωτικά του ακολουθούν την ίδια λογοτεχνική δομή με τα Χρονογραφήματά του. Πρόκειται για χαριτωμένα και ανάλαφρα χρονογραφήματα που έχουν όμως σαν θέμα τις πόλεις που επισκέπτεται. Ίσως η έκταση του κειμένου να είναι κάποιες φορές μεγαλύτερη.
Στις ανταποκρίσεις του αυτές, κυρίως από Παρίσι και Ιταλία ο συγγραφέας δεν παύει να κάνει αναφορά στην Αθήνα, στην Ελλάδα και στους Έλληνες και να προβαίνει σε συγκρίσεις, να επισημαίνει ομοιότητες και διαφορές, αλλά και να εκφράζει τη νοσταλγία του για τον τόπο καταγωγής του.
Το Παρίσι το επισκέπτεται συχνά και το αγαπάει όσο και την Αθήνα. Η Ρώμη, η Βενετία, η Φλωρεντία, το Λίντο, το Μιλάνο και άλλες ιταλικές πόλεις είναι προορισμοί που τους απολαμβάνει και τους μελετάει. Και η Νέα Υόρκη τον εντυπωσιάζει βαθειά και για μια τριετία περίπου, που διέμεινε και εργάστηκε εκεί, θαυμάζει το ζωντανό ρυθμό της, τις παροχές και τις ανέσεις του Νέου Κόσμου, την πρακτικότητα της αμερικανικής κοινωνίας, τις απλοποιήσεις στην καθημερινότητα και την απλότητα των ανθρώπων.
Στις ταξιδιωτικές του εντυπώσεις αποφεύγει να περιγράψει τα τουριστικά αξιοθέατα, τα μουσεία ή τα μνημεία. Συλλαμβάνει τους κραδασμούς του τόπου μέσα από καθημερινά στιγμιότυπα, όπως για παράδειγμα είναι η περιγραφή ενός ζευγαριού ερωτευμένων στο Παρίσι που αγκαλιασμένο φιλιέται καταμεσής του δρόμου, ενώ έρχονται αυτοκίνητα που μπορεί να το «κόψουν». Και όμως προτιμούν να μαζευτούν πίσω από το ζευγαράκι παρά να κορνάρουν. Προφανώς για να μη …τρομάξουν τον έρωτα!, συμπεραίνει ο Μωραϊτίνης.
Ο συγγραφέας ξέρει να βλέπει, ν’ ανακαλύπτει, να ξετρυπώνει αυτά που άλλοι δεν στέκουν να τα προσέξουν.

Παρίσι

«Στα γράμματα από το Παρίσι» (1935) ο Τίμος θέλει όλα να τα δει και όλα να τα ζήσει. Επισκέπτεται τα πάντα. Πηγαίνει παντού ακόμα και στα καταγώγια, τις «ασομουάρ» (σκοτώστρες) που συχνάζουν οι πιο επικίνδυνοι εγκληματίες. Εκεί που η αστυνομία δεν επεμβαίνει και δηλώνει ότι οι επισκέπτες πηγαίνουν με δική τους ευθύνη. Μανιώδης φιλόμουσος παρακολουθεί τις παραστάσεις της Οπερά. Βλέπει πολύ θέατρο και γενικώς θέαμα. Μελετάει όλη τη καθημερινότητα λεπτομερώς. Βλέπει και γράφει. Οι εντυπώσεις αυτές χαρίζουν μεγάλη επιτυχία στην εφημερίδα του το ΕΘΝΟΣ. Η στήλη αυτή δημοσιεύεται κάτω από τη ρουμπρίκα «Γράμματα από το Παρίσι». Από τα ταξίδια του εκεί έχουμε και τα υπέροχα ποιήματά του «Τροτέζα», «Βροχούλα», «Κυρία» κ.α., που έχουν αναρτηθεί στην ενότητα «Ποίηση».
Στην Πόλη του Φωτός, που τόσο αγαπούσε ο συγγραφέας, ζει τη μαγεία της ιστορίας της και νιώθει σαν να τους ήξερε όλους, σαν να τους γνώριζε όλους. Εκεί αφήνει να ξεχειλίσει ο αισθηματισμός του. Ζει μέσα στο κλίμα που από ιδιοσυγκρασία ανήκει. Το πρώτο του μέλημα είναι να πάει λίγα λουλούδια στον τάφο της Μαρίας Αλφονσίνας Ντυπλεσί, της ρομαντικής ηρωίδας του Δουμά υιού, όπως και στον τάφο του ποιητή των «Νυκτών». Έτσι ξαναγίνεται δεκαοχτώ χρονώ. Πηγαίνει ακόμα στο καφενείο όπου σύχναζε ο Ζαν Μωρεάς, κάθεται στη θέση του, εκεί που ο ποιητής των «Στροφών» αγόρευε υπέρ της … ευφυΐας του, αφού δεν παραδεχόταν κανέναν άλλον εξυπνότερον απ’ αυτόν. Και μεταφέρει στον αναγνώστη την ατμόσφαιρα της εποχής εκείνης.
Διαβάζοντας κανείς τα «Γράμματα από το Παρίσι» του Τίμου Μωραϊτίνη νομίζει ότι ο συγγραφέας το επισκέπτεται για πρώτη φορά. Η χρονολογία που τα γράφει είναι το 1935. Έχουν όμως προηγηθεί παλαιότερες ιδιωτικές επισκέψεις του. Αυτό, μπορεί να θεωρηθεί σαν ένα ακόμη στοιχείο της λογοτεχνικής δεξιοτεχνίας του Τίμου Μωραϊτίνη. Να μπορεί δηλαδή να προσφέρει μια γνωστή του εικόνα σαν να την πρωτοαντικρίζει και να την προσφέρει στον αναγνώστης με τον ενθουσιασμό και την έκπληξη μιας πρώτης επίσκεψης.

Ιταλία

Η Ιταλία είναι μια πολυσύνθετη απόλαυση για τον Τίμο και ασκούσε επάνω του μια περίεργη επιβολή. Δέχεται κλιμακώσεις εντυπώσεων στο αντίκρισμα των αθάνατων έργων των Τεχνών και στην αναπόληση της μακραίωνης ιστορίας της. Ο Μωραϊτίνης είναι βαθύς μελετητής της ιστορίας. Έτσι σε κάθε δρόμο, σε κάθε κτήριο , σε κάθε ερείπιο επαληθεύει τις γνώσεις του και ζει την ιστορία. Παράλληλα λικνίζεται σε μια γόνδολα στα κανάλια της Βενετίας, απολαμβάνοντας το παθητικό τραγούδι του γονδολιέρη, κοιμάται σε κάποιο παλάτσο που έχει μετατραπεί σε ξενοδοχείο, ρεμβάζει στο «ποζίλυπο», χαίρεται την όπερα και κρατάει σεγκόντο στους ναπολιτάνους κανταδόρους της Σάντα Λουτσία όταν τραγουδάνε το Solemio ή το SantaLucia. Στις παλιές γειτονιές των πόλεων που επισκέπτεται, στέκει σκεπτικός μπρος στα μικρά αγάλματα της Μαντόνας, που είναι τοποθετημένα στις γωνιές των δρόμων.

Νέα Υόρκη

Η Αμερική δεν ήταν έως τότε η χώρα που είχε σκεφτεί να επισκεφθεί ο Μωραϊτίνης. Βρέθηκε εκεί παραμονές Χριστούγεννα του 1947 και η τύχη του επιφύλαξε μια έκπληξη ιδιαιτέρως ευχάριστη. Ύστερα από την περιπέτεια του Πολέμου και της Κατοχής, τις στερήσεις, την ανατίναξη του σπιτιού του κ.α., βρίσκεται στη Μέκκα της αφθονίας και της πολυτέλειας. Ένα πολυτελές και ευρύχωρο διαμέρισμα στο RiversideDriveτης Νέας Υόρκης με υπέροχη θέα τον ποταμό Hudson, την προέκταση του CentralPark και απέναντι τα φωτάκια του NewJersey είναι μια αποζημίωση για αυτόν. Και από εκεί έδωσε ξεχωριστά κομμάτια στο ΕΘΝΟΣ με υπέρτιτλο «Κάτω από τους ουρανοξύστες», αλλά και στην εφημερίδα που τον προσκάλεσε τον «Εθνικό Κήρυκα» της Νέας Υόρκης.
Στην Νέα Υόρκη κυρίως, αλλά και στην Ουάσιγκτον και σε άλλες αμερικανικές πόλεις ο Μωραϊτίνης εντυπωσιάζεται και δεν κρύβει το θαυμασμό του. Εντυπωσιάζεται από τον έντονο και ζωντανό ρυθμό της Νέας Υόρκης και από την «αγία εργασία» των νεοϋορκέζων. Για τον Τίμο, η Αμερική είναι μια σπουδαία αλλαγή. Όλα φρέσκα, όλα νέα και καινούργια και έξω από κάθε νοσηρότητα. Η πραγματικότητα απλή χωρίς περιπλοκές, χωρίς φαντασιώσεις. Στο ραδιοφωνικό σταθμό VoiceofAmerica που έχει δώσει 2- 3 συνεντεύξεις μεταφέρει αυτόν τον θαυμασμό του για την προσήλωση των αμερικανών στην ουσία των πραγμάτων. Εθαύμαζε το σύστημά τους, την εργατικότητά τους, τα άφθονα κομφόρ, την απλότητά τους- κυρίως αυτήν- και εντυπωσιαζόταν από τη συνεργασία και τη σύμπνοια των διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Τουλάχιστον την εποχή που βίωσε ο ίδιος.
Στη Νέα Υόρκη ο Τίμος Μωραϊτίνης ήταν ευτυχισμένος γιατί δεν συνάντησε κακομοιριά και μιζέρια, δύο πράγματα που σιχαινόταν.
Φωτογραφικό ρεπορτάζ του “Εθνικού Κήρυκα” της Νέας Υόρκης με την αναγγελία της αφίξεως εκεί του Τίμου Μωραϊτίνη. Πατήστε εδώ  
Ακολουθούν, ενδεικτικώς, τυχαίες επιλογές από τις ταξιδιωτικές του εντυπώσεις.
ΠΑΡΙΣΙ

Παρίσι

Πόσο στοιχίζει μια νεότητα ολίγων ωρών

Νοσταλγίες

Μακριά από τους ανθρώπους

ΙΤΑΛΙΑ

Πριμαντόνα

Φλωρεντία

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

Η γειτόνισσα

Μπίζνες του ουρανού